Linux czy nie, o system operacyjny trzeba dbać (przynajmniej od czasu do czasu). Jednym z ważniejszych dla użytkownika aspektów "dbania" powinno być kontrolowanie zużywania wolnego miejsca na dysku twardym i poziomu zaśmiecenia go nieużywanymi i zbędnymi plikami.
Zwłaszcza, że usuwanie zbędnych plików-śmieci w Ubuntu jest równie proste jak pod Windowsem!
Usuwanie niezainstalowanych paczek (pozostałości po konfiguratorze)
W Menedżerze pakietów Synaptic, znajdziemy wbudowaną funkcję, dzięki której pozbędziemy się pozostałości po konfiguratorze. Pozostałości po konfiguratorze są zazwyczaj zależnościami, które pozostały po odinstalowaniu jakiegoś oprogramowania z systemu. Aby skorzystać z tej funkcji, przechodzimy w menu System > Administracja > Menedżer pakietów Synaptic. Na dole po lewej stronie okna wybieramy przycisk "Stan" (z listy dostępnych Działy, Stan, Źródło, Własne filtry, Wyniki wyszukiwania), wówczas powinniśmy zobaczyć listę:
Wszystkie
Nie zainstalowane
Nie zainstalowane (pozostałości po konfiguratorze)
Zainstalowane
Zainstalowane (lokalnie lub przestarzałe)
Wybieramy "Nie zainstalowane (pozostałości po konfiguratorze)" (jeśli brak takie pozycji, oznacza to, że w naszym systemie nie ma tego typu zbędnych plików).
Aby je usunąć musimy je zaznaczyć do usunięcia.
Usuwanie niepełnych paczek
Tym razem musimy uruchomić Terminal (aby to zrobić otwieramy menu Aplikacje > Akcesoria > Terminal). Wpisujemy i wykonujemy polecenie: sudo apt-get autoclean. Możemy też sami opróżnić katalog /var/cache/apt/archives/partial.
Usuwanie niepotrzebnie przechowywanych danych lokalnych
W tym celu musimy zainstalować pakiet localepurge, który automatycznie usuwa tego typu dane. Jest to prosty skrypt, który odzyskuje marnowaną na niepotrzebne pliki innych niż wybrane przez nas lokalizacji (języki). Co ważne localepurge będzie samoczynnie usuwał zbędne pliki po każdej instalacji.
Aby zainstalować localepurge możemy go odnaleźć w Synapticu, wskazać do instalacji i potwierdzić lub w Terminalu wydać komendę: sudo apt-get install localepurge.
Od teraz po każdej instalacji przy użyciu apt-get install, localepurge będzie automatycznie usuwał zbędne tłumaczenia językowe.
Jeśli chcemy edytować ustawienia localepurge musimy zmienić zawartość pliku /etc/locale.nopurge
W zależności od wielkości i dostępności tłumaczeń instalowanego oprogramowania możemy zaoszczędzić sporo miejsca. Przykładowo: po zainstalowaniu "dicus" (sudo apt-get install discus) zobaczymy następujący tekst: localepurge: Disk space freed in /usr/share/locale: 41860K
Usuwanie osieroconych paczek
Do tego zadania trzeba doinstalawać pakiet deborphan. Ponownie możemy skorzystać z Synaptica lub zainstalować paczkę w Terminalu: sudo apt-get install deborphan.
Następnie otwieramy Terminal i wykonujemy polecenie: sudo deborphan | xargs sudo apt-get -y remove --purge.
Usuwanie osieroconych paczek w GtkOrphan
GtkOrphan jest graficzną nakładką dla wspomnianego powyżej programu deborphan narzędzie analizującym status zainstalowanych paczek, odnajduje osierocone biblioteki.
GtkOrphan jest dostępny w repozytoriach najnowszego Ubuntu, można go także pobrać z marzocca.net. Po udanej instalacji uruchamiamy program (menu System > Administracja > Remove Orphaned Packages).
Podobnie jak w przypadku Synaptica należy podać hasło, aby uruchomić program.
Po czym powinniśmy zobaczyć interfejs programu:
Aby usunąć zbędne pliki, zaznaczamy osierocone pakiety (orphaned packaged) i klikamu OK.
Pozostaje nam jeszcze potwierdzić usuwanie i obserwować działanie programu:

Usuwanie osieroconych paczek przy użyciu Wajig
Możemy także posłużyć się programem Wajig, konsolowym narzędziem skupionym wokół apt, apt-cache, dpkg, skryptów /etc/init.d i innych.
Wajig instalujemy: sudo apt-get install wajig. "Klikaczy" ucieszy informacja o graficznym interfejsie gjig, wyglądającym tak:
Aby zobaczyć osierocone paczki wybieramy "Orphans":
Zwolennicy konsoli znajdą odpowiednie parametry wpisując w konsoli polecenie: wajig help.
Monitorowanie zainstalowanego oprogramowania
Debfoster pozwala wyświetlić listę paczek, które sami zainstalowaliśmy (oddziela doinstalowywane automatycznie zależności).
Alternatywnie debfostera można także używać do instalacji i usuwania oprogramowania poprzez dodanie nazwy paczki. Paczki poprzedzone znakiem "-" są usuwane, zaś bez "-" instalowane.
Jeśli debfoster "zauważy", że zainstalowane zależności są osierocone zapyta, co ma z nimi zrobić. Użytkownik może je zachować, wówczas kończy swoją pracę, natomiast jeśli uznamy, że paczka nas nie interesuje, program zada kilka dodatkowych pytań.
Kontrola zajmowanego miejsca
Aby wyświetlić stopień zużycia wolnego miejsca na dysku, wraz z diagramami i drzewem ułatwiającym szybkie wyszukiwanie plików i katalogów zajmujących najwięcej miejsca możemy skorzystać z dostępnego w Ubuntu programu Analizator wykorzystania dysku (menu Aplikacje > Akcesoria lub w Terminalu: baobab). Ewentualnie doinstalować nieco mniej zasobożerny program xdiskusage (sudo apt-get install xdiskusage).
Usuwanie nieużywanych programów
Domyślna konfiguracja Ubuntu (zainstalowanego z LiveCD) z pewnością zawiera wiele nie używanych lub nie lubianych przez nas programów. Warto je odinstalować dzięki czemu zwolnimy miejsce na dysku, a w przyszłości nie będziemy pobierać zbędnych aktualizacji.
Usuwanie pobranych aktualizacji
Ubuntu jest aktualizowane bardzo często! Wszystkie aktualizacje są pobierane do katalogu /var/cache/apt/archives, który warto od czasu do czasu opróżnić. Zwłaszcza jeśli nie udostępniamy raz pobranych aktualizacji innym komputerom w sieci lokalnej ani nie nagrywamy ich na płyty w APTonCD.
Usuwanie starszy wersji oprogramowania
Warto też pozbyć się starszych wersji oprogramowania sudo aptitude autoclean. W niektórych przypadkach to polecenie może spowodować problemy z zależnościami itp. Używać ostrożnie i na własną odpowiedzialność!
Tekst zainspirowany wpisem na UbuntuGeek.com pt. Cleaning up a Ubuntu GNU/Linux system. Szukając dodatkowych informacji lub w razie problemów polecam zajrzeć na forum Ubuntu.pl do tematu: Dziwne zabieranie miejsca na dysku.
Polecam również zapoznać się z artykułem: FSlint - graficzny pomocnik sprzątania.
UWAGA: Czytając ten artykuł w czytniku kanałów RSS/Atom nie masz dostępu do systemu głosowania oraz rankingu najwyżej ocenionych wpisów. Nie widzisz oraz nie możesz dodawać komentarzy. Odwiedź oryginalną stronę, aby zobaczyć dodatkowe opcje.













Rozpisałeś się :-) Dzięki. Przydatne.
Amused Monkey
21 Wrz 2007 14:32:09
(Komentarz zmodyfikowany 22.09.2007 o 17:24)
Dobry wpis.
Pozwolę sobie na skróconą receptę:
1a. dpkg -P `deborphan; deborphan —find-config`
1b. odpalamy kilka razy pod rząd, bo czasem deborphan wykrywa nowe śmieci dopiero po usunięciu starych
2. apt-get clean
3. warto też usunąć paczki z nieużywanymi kernelami, zajmują dość dużo!
Mateusz A.
21 Wrz 2007 15:22:58
Mateusz A.: warto też usunąć paczki z nieużywanymi kernelami, zajmują dość dużo!
(1) Nie jestem pewien czy przypadkiem sudo aptitude autoclean ich nie wymiata? (2) Gdzie ulokowane są nieużywane kernele?
Grzegorz | grzglo.jogger.pl
21 Wrz 2007 16:09:16
1. aptitude autoclean nie usuwa starych wersji kernela
2. stare wersje kernela wcale nie zajmują dużo
3. usuwa się je sudo aptitude remove linux-image-wersja_kernela
4. NIE NALEŻY usuwać wszystkich oprócz aktualnie używanego, zawsze powinny być w systemie używany i jeden wcześniejszy
oraz:
5. aptitude – załatwia praktycznie wszystko co opisane w tej notce – usuwanie zbędnych zależności (jeśli nie są już potrzebne), dbanie o porządek w systemie itd itd. polecam :)
kabzior
22 Wrz 2007 16:22:00
Kiedyś czytałem, że Ubuntu ma mieć jakiś program, który sam zadba o usuwanie starych kerneli, nie wiem jak to miałoby działać (czy pozostawiałoby 2 najnowsze, czy usuwało każde starsze niż to na którym chodzi aktualnie uruchomiony system).
Wie ktoś coś na ten temat?
I jeszcze ogłoszenie – dostałem propozycję, by ten tekst dodać do Czytelni Ubuntu.pl, tak więc w niedalekiej przyszłości postaram się nadesłać tam powyższy tekst.
Wszelkie sugestie mile widziane!
Grzegorz | grzglo.jogger.pl
22 Wrz 2007 17:24:20
Nigdy o czymś takim nie słyszałem, nie wiem czy to dobry pomysł. Wydaje mi się że niektóre rzeczy powinno się robić bardziej świadomie. Fajnie że Ubuntu cały czas staje się coraz prostsze, to zachęca ludzi do spróbowania, a w końcu o to chodzi :) Popieram całym sercem. A jeśli ktoś już się przekona i pewnego dnia jak mnie zacznie mu zawadzać że system zbyt wiele robi za niego, jest za bardzo automatyczny itd to alternatyw ma na pęczki – w końcu już jest linuksiarzem :)
kabzior
22 Wrz 2007 23:06:08
nie wiem po co 2 kernele jak aktualny jest ok ? czy po swiezej instalacji tez macie 2 ?
w ten sposob myslac mozna tez robic „tar cfz etc`date`.tar.gz /etc” w cronie codziennie by sobie zachowac na przyszlosc /etc
zyga
24 Wrz 2007 11:51:40
Jak, co i czym „sprzątać” w systemie Ubuntu? trafiło na JakiLinux.org
W związku z tym, nie ma większego sensu dublowanie wpisu w Czytelni Ubuntu.pl
Grzegorz | grzglo.jogger.pl
24 Wrz 2007 12:16:04
W 7.10 ma być automat do usuwania zbędnych kerneli
peterka
24 Wrz 2007 12:20:25
peterka: W 7.10 ma być automat do usuwania zbędnych kerneli
Mam 7.10 i automatu nie ma, choć wspominałem we wcześniejszych komentarzach, że mi się obiło o uszy, że ma być.
Grzegorz | grzglo.jogger.pl
24 Wrz 2007 12:21:24
apt-get autoremove – i po starych kernelach
sthoo
24 Wrz 2007 12:27:09
@sthoo
Za pomocą apt-get autoremove usuniesz zainstalowane automatycznie pakiety, które nie są już potrzebne, stare kernele pozostają nietknięte.
Grzegorz | grzglo.jogger.pl
24 Wrz 2007 12:29:07
Po co komu automaty do usuwania kerneli? Czym to się różni od usuwania jakiejkolwiek innej paczki? Niczym.
Na upartego automat już jest – Synaptic.
limak
24 Wrz 2007 19:33:23
limak: Po co komu automaty (...) Na upartego automat już jest – Synaptic
No... ja pod słowem automat rozumiem narzędzie, które po wykryciu i zainstalowaniu nowszej wersji jądra usuwałoby automatycznie starą. Nie powiesz, że Synapic to właśnie robi?
Grzegorz | grzglo.jogger.pl
24 Wrz 2007 19:37:50
@Grzegorz – to dopiero piąta alfa, kto wie co dołożą do wersji finalnej :)
Chociaż ja podtrzymuję swoje zdanie i utwierdzam się w przekonaniu że już troszkę za dużo tych automatów w Ubu.
kabzior
24 Wrz 2007 23:39:03
Jest też fajny programik gt5 [1], to czytelnego przedstawiania wyników z ‘du’, co ile nam zajmuje na dysku. Dzięki niemu znalazłem sporo dużych rzeczy, które kiedyś ściągnąłem z netu i leżały tak sobie nieużywane latami.
[1] – http://gt5.sourceforge.net/
Szpak
25 Wrz 2007 21:39:18
Jest: sudo deborphan | xargs sudo apt-get -y remove –purge
Powinno być: sudo deborphan | xargs sudo apt-get -y remove —purge
(Zmienić –purge na —purge)
;)
diablownik
27 Wrz 2007 07:44:18
Zapraszam do zapoznania się z nowym artykułem o podobnej tematyce: FSlint – graficzny pomocnik sprzątania
Grzegorz | grzglo.jogger.pl
5 Sty 2008 14:28:57
Gwoli uscislenia: „Since release 2.0.0, a GUI command ‘gjig’ is also included in the package.” Package = wajig.
ffatman
16 Sty 2008 20:17:20
Mi strasznie system zaczął mulić nie wiem dlaczego;/
Michu
22 Sty 2008 15:46:50
Link do forum ubuntu nie działa
mattnick
5 Kwi 2008 00:11:55
Takie sprzątanie to chyba po roku aktywnego użytkowania się przydaje :) . Naprawdę trzeba sobie system zasyfić, żeby widzieć efekty.
Henryk Konsek
27 Lip 2009 20:06:27
Jak dla mnie to efekty były widoczne, pomimo że mam linuxa od 2 miesięcy, same aktualizacje od chromium bardzo dużo zajmowały. Dzięki za informacje, artykuł się przydał.
Paweł
22 Lut 2010 20:58:21